Lễ hội chọi trâu Phù Ninh – Phú Thọ

Lễ hội chọi trâu Phù Ninh, Phú Thọ

Đã từ lâu đời, con trâu còn là tài sản đáng giá nhất của người nông dân – con trâu là đầu cơ nghiệp. Ngoài mục đích làm sức kéo, tạo nguồn thực phẩm, sản xuất phân bón cho cây trồng; Mọi sinh hoạt của người nông dân, từ vật chất đến tinh thần, đều gắn bó với con trâu. Bởi thế, trong kho tàng văn hóa phi vật thể ở đất Tổ Hùng Vương, Lễ hội chọi trâu  ở Phù Ninh là một giá trị đặc sắc, mang đậm dấu ấn của cư dân nông nghiệp, thể hiện tinh thần thượng võ của dân tộc.

Đây là một lễ hội có từ lâu đời. Tương truyền, khi các tướng lĩnh của vua Hùng đi săn có qua đây gặp 2 con hổ đang đánh nhau, những người đi săn liền lấy giáo mác đâm chết, rồi đem mổ thịt ăn ngay tại chỗ. Do vậy mỗi năm cứ đến ngày tiệc lệ làng, dân lại  mở hội chọi trâu và bày cỗ cúng tế để tưởng nhớ những thợ săn thời các vua Hùng.

Lễ hội chọi trâu Phù Ninh, Phú Thọ

Lễ hội chọi trâu Phù Ninh, Phú Thọ

Ở làng Cão, có một chợ, mỗi năm chỉ họp hai phiên vào các ngày 5-5 và 10-10 âm lịch, dân thường gọi là chợ Hàm Rồng, tên nôm là chợ Nành. Cứ mỗi năm vào hai ngày ấy, dân trong xã và các làng lân cận đem nhiều thứ hàng hóa, sản vật đến chợ; kẻ bán, người mua rất nhộn nhịp; nhưng không phải chỉ có họp chợ mà còn có tế lễ và chọi trâu. Hàng năm, tất cả 4 làng: Cão, Phú Mãn, Ngọc Trù, Ngọc Khôi, mỗi làng mua một con trâu cà đen tuyền. Khi mua phải xin âm dương, nếu thánh ứng mới trả tiền. Trâu mua rồi, giáp phải cử người làm mo nuôi để đến ngày cho chúng chọi nhau và mổ để tế thần.

Tuy có 4 trâu nhưng ngày 5-5 chỉ mổ 2 con, còn 2 con để đến tiệc mùng 10-10. Đến ngày chợ phiên, dân làng tắm rửa cho trâu sạch sẽ để cho chọi. Phiên chợ 5-5 cho chọi cả 4 trâu. Trước khi vào trận đấu, người ta cho trâu một chai rượu. Hai cặp trâu chọi, con nào thua mổ thịt, 2 con thắng cuộc vào trận chung kết ngày 10-10. Khi mổ trâu làm lễ tế thần, người ta chuẩn bị những thứ để đựng thịt trâu mà không bày ra bát đĩa. Đó là những cái rế tết bằng dây thừng, đan dày và nông, Lòng rế có lót lá chuối để bày thịt và đem đặt lên mô đất vuông bằng phẳng ở ngay giữa chợ để làm lễ cúng thần. Cúng xong, mọi người tập trung ăn uống ngay tại chợ.

Du lịch lễ hội >>> Hội Doi người Mường Phú Thọ

Bảo tồn lễ hội chọi trâu Phù Ninh

Sau hơn 60 năm gián đoạn, lễ hội chọi trâu chính thức khôi phục vào năm 2009, tổ chức vào giữa tháng 2 âm lịch hàng năm và được đưa vào chương trình du lịch lễ hội của tỉnh Phú Thọ, gắn với Lễ hội Đền Hùng. Năm 2011, Phù Ninh đã xây dựng hoàn chỉnh trung tâm tổ chức chọi trâu có sức chứa 40 nghìn người, có tường rào, khán đài theo quy chuẩn sân vận động lớn. Có lợi thế nằm giữa vùng đông dân cư, giao thông rất thuận tiện ở cả bốn hướng nên năm nào, Lễ hội chọi trâu Phù Ninh cũng thu hút đông đảo du khách thập phương. Cách thức tổ chức lễ hội của địa phương ngày càng hoàn thiện, thể hiện rõ bản sắc văn hóa và đáp ứng được nhu cầu của du khách.

Lễ hội chọi trâu Phù Ninh rất đông khán giả

Lễ hội chọi trâu Phù Ninh rất đông khán giả

Lễ hội chọi trâu Phù Ninh sẽ được tổ chức với quy mô lớn. Các “ông cầu” đã được chọn, nuôi, chăm sóc rất công phu. Sẽ có 32 trâu chọi thi đấu đối kháng từng cặp. Sới chọi đã được tu sửa. Việc luyện tập, bồi bổ cho các “ông cầu” cũng đang vào giai đoạn nước rút. Tất cả những điều đó sẽ hứa hẹn một lễ hội tưng bừng, đậm đà bản sắc trên đất Phù Ninh đầy huyền thoại.